Nakon što je nekoliko predstavnika Unije studenata Republike Srpske, a prije svega predsjednik Unije Nikola Lapčević, javno iznijelo svoje lične političke stavove i vjerska osjećanja, usmjerene protiv studenata iz Srbije i njihove kampanje na prostoru Republike Srpske, oglasio se i sekretar Unije Nenad Đorđić. On se jasno ogradio od istupa pojedinaca iz organizacije kojoj pripada. Istovremeno, Kuća ljudskih prava iz Banjaluke osudila je odluku Policijske uprave Banjaluka da zabrani javni događaj studenata iz Srbije.
Piše: Vanja Stokić
Kako ističe sekretar Unije studenata Republike Srpske Nenad Đorđić, za njega nije prihvatljivo da se “određeni politički i društveni stavovi javnosti predstavljaju kao zvanični stavovi Unije studenata, a da o njima prethodno nisu obaviješteni, niti konsultovani predstavnici studenata iz Banjaluke”.
“Ukoliko je postojala potreba za hitnim usaglašavanjem stavova, ništa nas nije sprečavalo da organizujemo sastanak putem video-poziva ili da se na drugi način konsultujemo. Geografska udaljenost u današnje vrijeme ne može i ne smije biti opravdanje za zaobilaženje kolega prilikom donošenja odluka koje se tiču cijele organizacije. Unija studenata nije vlasništvo pojedinaca, niti bilo kojeg njenog dijela. Ona je zajedničko predstavničko tijelo studenata Republike Srpske i upravo zbog toga niko ne bi trebalo da prisvaja pravo da bez prethodnog dogovora govori u ime svih nas”, navodi on.
Naime, dio Unije studenata, vođen predsjednikom Nikolom Lapčevićem je u četvrtak saopštio medijima da se osjećaju izdano od strane kolega iz Srbije. Pritom su se pozivali na informacije koje su u javnost pustili prorežimski mediji u Srbiji a ne na zvanične izjave studenata. Tako su i ovi studenti iz Republike Srpske zauzeli stranu protiv kolega iz Srbije, šireći dezinformacije u vezi njihovog izjašnjavanja o genocidu u Srebrenici i označavanja Republike Srpske kao genocidne tvorevine. Prenoseći izjave koje studenti iz Srbije uopšte nisu izrekli, dio predstavnika Unije studenata iz nekog razloga osjetio je potrebu da naglasi i svoju vjeroispovijest.
„Republika Srpska nije genocidna tvorevina, odbacujemo takvo označavanje Republike Srpske. Odbacujemo da su naši generali zločinci. Naša vjera je pravoslavna i kao takva predstavlja osnov našeg identiteta. Čuvamo pravoslavnu vjeru, tradiciju i duhovno naslijeđe uz poštovanje slobode vjeroispovijesti i dostojanstva svakog čovjeka”, kazao je u četvrtak predsjednik Unije studenata Republike Srpske Nikola Lapčević.
Nakon što su ove izjave odjeknule u medijima Republike Srpske a Policijska uprava Banjaluka ih iskoristila kao jedan od razloga da zabrani javni događaj studenata iz Srbije u Banjaluci, sekretar Unije studenata Nenad Đorđić kazao je da iskreno žali jer je studentska organizacija dovedena u situaciju da zauzima strane političkim i društvenim sukobima, koji uopšte nisu oblast njihovog djelovanja.
“Pitanje studentskog pokreta u Srbiji, njegovog političkog angažmana, učešća na izborima i javnim okupljanjima, ne bi trebalo da bude predmet ni našeg kolektivnog odobravanja ni naše osude. Studenti u Srbiji imaju pravo da samostalno odlučuju o svom djelovanju, baš kao što i mi imamo pravo i obavezu da samostalno odlučujemo o pitanjima koja se tiču studenata Republike Srpske”, naveo je on.
Za svoje lične stavove prema kolegama iz Srbije, kaže da nikada nije smatrao da ima pravo da ih nameće drugima, a posebno ne da traži da Unija studenata nastupa kao njegova produžena ruka.
“Lični politički stavovi pripadaju pojedincima. Zvanični stavovi Unije moraju pripadati svim njenim članovima i proizlaziti iz zajedničkog dogovora. Ta granica mora ostati jasna. Posebno me žalosti način na koji su pojedini događaji iz Novog Pazara predstavljeni i protumačeni. Smatram da su pojedine kolege iz Istočnog Sarajeva, nažalost, prihvatile jednostrano i tendenciozno izvještavanje provladinih medija u Srbiji, bez dovoljno kritičkog preispitivanja šireg konteksta. Postupke pojedinaca na jednom javnom skupu smatram pogrešnim pripisivati cjelokupnom studentskom pokretu, a zatim od tog pokreta zahtijevati da se kolektivno izjašnjava o pitanjima koja nije ni pokrenuo. Takav pristup nije ni pravedan ni odgovoran, posebno kada dolazi od organizacije koja bi, po svojoj prirodi, trebalo da razumije značaj studentske solidarnosti, slobode mišljenja i samostalnosti studentskog organizovanja, navodi on.
Dodaje da ga najviše zabrinjava činjenica da je “Unija, kao krovno predstavničko tijelo studenata Republike Srpske, dovedena u položaj da svojim javnim istupima učestvuje u napadima na kolege iz Srbije i da takvim nastupima pruža dodatni materijal za političke i medijske obračune sa obje strane Drine”.
“Ne želim da vjerujem da je to uloga koju smo namijenili našoj organizaciji. Unija studenata trebalo bi da bude mjesto okupljanja, saradnje i zaštite studentskih interesa, a ne instrument političkih sukoba, medijskih kampanja ili pojedinačnih političkih ambicija. Možemo se međusobno razlikovati u političkim uvjerenjima, pogledima na društvena dešavanja i odnosu prema pojedinim pokretima, ali te razlike ne smiju biti razlog da izgubimo iz vida ono zbog čega naša organizacija postoji. Zato smatram neophodnim da se ubuduće jasno razgraniče lični stavovi pojedinih funkcionera od zvaničnih stavova Unije, kao i da se o svim važnim javnim istupima koji se predstavljaju kao stav cijele organizacije prethodno konsultuju njeni nadležni organi i predstavnici”, ističe Nenad Đorđić.
Dodaje da je njegovo obraćanje motivisano isključivo uvjerenjem da Unija studenata mora da sačuva “dostojanstvo, nezavisnost i pravo svakog svog člana da bude ravnopravno zastupljen”. Ponudio je i svoju ostavku, ukoliko njegove kolege iz Republike Srpske smatraju da je ovime postupio suprotno interesima Unije.
“Funkcija koju obavljam nikada mi nije bila važnija od principa u koje vjerujem, niti od dostojanstva organizacije kojoj pripadam”, naveo je za kraj svog obraćanja.
Paralelno sa osudom postupanja dijela studenata iz Republike Srpske, stigla je i osuda postupanja policije iz Banjaluke. Naime, Policijska uprava Banjaluka zabranila je studentima iz Srbije da u Banjaluci održe tribinu i predstave svoj program građanima.
„Na osnovu prikupljenih informacija sa terena, pregledom komentara na društvenim mrežama i obavljenih razgovora sa građanima očito je da građani, studenti iz Republike Srpske i pojedine organizovane grupe građana, poput navijačkih grupa, imaju negativan stav prema najavljenom javnom okupljanju, pogotovo zbog izjava i stava studenata iz Republike Srbije koje se odnose na generale iz Republike Srpske i Srebrenicu te smatraju da su isti izdali srpski narod samim tim što Republiku Srpsku i narod iz Republike Srpske smatraju genocidnim, te su mišljenja da takva lica nemaju šta da traže u Republici Srpskoj. Prema operativnim saznanjima, ovakve grupe, ukoliko dođe do okupljanja studenata, organizovano će doći da iskažu svoje nezadovoljstvo, a samim tim za očekivati je da dođe do ometanja skupa kao i mogućeg fizičkog napada na organizatore i učesnike, kako od strane organizovanih navijački i drugih grupa, tako i od strane pojedinaca i građana, te bi moglo doći do narušavanja Javnog reda i mira u većem obimu”, navedeno je u rješenju koje zabranjuje javni događaj, a koje potpisuje načelnik Policijske uprave Đurica Vukelić.
Time je policija praktično saopštila da je nemoćna pred potencijalnim grupicama nasilnika i da nije sposobna da zaštiti učesnike studentskog događaja, pa je prinuđeni da ga zabrani. Kuća ljudskih prava Banjaluka, koja okuplja desetak organizacija koje se zalažu za unapređenje ljudskih prava, osudila je ovu odluku policije. Njihovo obrazloženje smatraju nestručnim i neprofesionalnim.
“Iz postupanja institucija veoma je jasno da ne postoji pravilna procjena nužnosti i proporcionalnosti ovakvih ograničenja. Nadležni organi bi, prije donošenja odluke o zabrani, morali da pokažu da postoji konkretan i dovoljno ozbiljan rizik, te da se on ne može otkloniti manje restriktivnim mjerama. Zabrana javnog okupljanja mora biti isključivo krajnja mjera. Posebno je problematična i opasna praksa da se ograničenje prava na javno okupljanje zasniva na mogućim negativnim reakcijama lokalnog stanovništva ili drugih grupa. Javne vlasti imaju jasnu pozitivnu obavezu da zaštite mirne učesnike od protivnika okupljanja. Ovakvim ishodom, očigledno je da policija Republike Srpske ne želi da radi svoj posao i pruži zakonom garantovanu zaštitu građanima i građankama koji žele da se okupe”, navode iz Kuće ljudskih prava.
Oni podsjećaju da međunarodni standardi u oblasti ljudskih prava propisiju da vlasti uoči javnog skupa ne trebaju da neopravdano odvraćaju građane od prisustvovanja skupu.
“Obrazloženje javnih vlasti koje je zasnovano isključivo na opštim pozivanjima na bezbjednost, napetost ili moguće reakcije trećih lica, bez objašnjenja zbog čega blaže mjere nisu primijenjene, ne mogu sama po sebi zadovoljiti test nužnosti i proporcionalnosti. Ovakvom praksom, koja nije u skladu sa ustavnim i međunarodnim obavezama, stvara se apsurdna situacija: policija javno pokazuje da ne može ili ne želi da zaštiti građane od potencijalnog nasilja, čime lica koja bi eventualno mogla da generišu opasnost, dobijaju sve ono što žele, a to je da se skup ne održi. Istovremeno, javni organi, čija je primarna obaveza da o sopstvenom trošku garantuju bezbjednost i slobodu javnog okupljanja, na ovaj način izbjegavaju svoju osnovnu institucionalnu odgovornost”, zaključuju iz Kuće ljudskih prava.
Policija u Banjaluci nije sposobna da osigura studentski događaj