Policijska uprava Banjaluka zabranila je održavanje tribine koju su studenti iz Srbije najavili za nedjelju, od 18 sati u Parku Mladen Stojanović u Banjaluci. U svom Rješenju su praktično naveli da nisu sposobni da obuzdaju potencijalne, lokalne nasilnike i garantuju bezbjednost učesnicima.
Piše: Vanja Stokić; Foto: Ajdin Kamber – Fotobaza.ba
Krajem septembra studenti iz Srbije organizovali su ulične akcije u gradovima Republike Srpske. S obzirom na to da dio građana Republike Sprske ima dvojno državljanstvo i pravo da glasa na izborima u Srbiji 25. oktobra, studenti su u ime “Studentske liste” krenuli na turneju i građanima predstavljali svoj program. Međutim, u Brčko distriktu su odmah nakon ulične akcije odvedeni u policiju a zatim i pred sudiju za prekršaje. U Doboju ih je policija odvela prije nego što su uopšte uspjeli da postave štand, dok ih u Višegradu fizički napalo nekoliko nasilnih mještana. Nakon toga, ostatak turneje po Republici Spskoj je otkazan.
Da podsjetimo, studenti u Srbiji ujedinili su se sa građanima prije dvije godine, tražeći kažnjavanje odgovornih za smrt 16 ljudi na željezničkoj stanici u Novom Sadu. Nedavno su formirali “Studentsku listu”, preko koje učestvuju na izborima u Srbiji.
“Studentska lista” je u nedjelju, 3. oktobra, organizovala skup u Novom Pazaru, nakon kog su režimski mediji u Srbiji masovno optuživali studente kako su komentarisali genocid u Srebrenici i Srbe proglasili genocidnim narodom. Takvo izvještavanje se prelilo i u medije Republike Spske, što je na društvenim mrežama prouzrokovalo mnogo bijesnih komentara građana i stranačkih botova. Studente iz Srbije su mahom proglašavali izdajnicima i poručivali im da nisu dobrodošli u Republici Sprkoj.
Važno je napomenuti da se studenti iz Srbije, posebno “Studentska lista”, nisu oglašavali u vezi ratnog zločinca Ratka Mladića i genocida koji je počinjen u Srebrenici. To nisu radili ni nakon Mladićeve smrti ni na spornom skupu u Novom Pazaru. Hajka je krenula zbog fotografije transparenta koji se našao u publici navedenog skupa. Na fotografiji jako lošeg kvaliteta, ne vidi se ko drži transparent niti šta tačno na njemu piše. Vidljivo je samo “EBRENICA JE GENOC”.
Zatim, studenti iz Srbije najavili su u četvrtak, 8. oktobra, da u Banjaluci održavaju tribinu u nedjelju, 11. oktobra. Istog dana kada su studenti iz Srbije najavili svoj dolazak i pozvali građane da im se pridruže, oglasili su se predstavnici studenata iz Republike Srpske. Konkretnije, iz Studenskog parlamenta i Unije studenata, koji tvrde da se osjećaju izdano i poniženo, te da je među studentima u Republici Spskoj izazvana ogročenost zbog izjava kolega iz Srbije.
Na konferenciji za medije, studenti iz Republike Srpske referisali su se na izjave koje nisu došle od studenata iz Srbije već od režimskih medija. U sve to su dodali i svoja lična, vjerska osjećanja.
“Republika Srpska nije genocidna tvorevina, odbacujemo takvo označavanje Republike Srpske. Odbacujemo da su naši generali zločinci. Naša vjera je pravoslavna i kao takva predstavlja osnov našeg identiteta. Čuvamo pravoslavnu vjeru, tradiciju i duhovno naslijeđe uz poštovanje slobode vjeroispovijesti i dostojanstva svakog čovjeka”, kazao je juče predsjednik Unije studenata Republike Srpske Nikola Lapčević.
Nezavisni istraživački medij iz Republike Srpske, portal Gerila, objavio je danas tekst u kojem iznosi javno dostupne podatke o poslovanju Unije studenata.
“Finansijski podaci pokazuju da je Unija studenata Republike Srpske tokom 2025. godine ostvarila prihode od 723.712 KM, uz prosječan broj zaposlenih od nula radnika. Organizacija koja se finansira i javnim novcem iznijela je političke zaključke, među kojima je i zalaganje za ujedinjenje Republike Srpske i Srbije”, naveo je u svom tekstu novinar Gerile Vladimir Kovačević.
On podsjeća da je Unija studenata Republike Srpske registrovana kao nevladina organizacija, koja dobija značajan novac od institucija Republike Srpske.
“Ministarstvo za naučnotehnološki razvoj i visoko obrazovanje Republike Srpske je 15. januara 2026. objavilo rezultate konkursa za sufinansiranje projekata studentskih organizacija za 2025. godinu. Od ukupno 200.000 KM predviđenih za studentske projekte, za deset projekata Unije studenata RS odobreno je 163.300 KM. To predstavlja 81,65 odsto ukupnog konkursnog fonda”, navodi Kovačević i postavlja pitanje koga ovi studenti zapravo predstavljaju.
Nakon svega toga, načelnik Policijske uprave Banjaluka Đurica Vukelić potpisao je rješenje kojim se zabranjuje održavanje tribine u banjalučkom parku, koju su najavili studenti iz Srbije. Kako su obrazložili iz policije, razlog je potencijalno ugrožavanje bezbjednosti. Pritom se pozivaju na dezinformacije koje su plasirali režimski mediji iz Srbije, studente iz Republike Srpske koji imaju godišnji prihod od 700.000 KM, kao i navijače.
“Na osnovu prikupljenih informacija sa terena, pregledom komentara na društvenim mrežama i obavljenih razgovora sa građanima očito je da građani, studenti iz Republike Srpske i pojedine organizovane grupe građana, poput navijačkih grupa, imaju negativan stav prema najavljenom javnom okupljanju, pogotovo zbog izjava i stava studenata iz Republike Srbije koje se odnose na generale iz Republike Srpske i Srebrenicu te smatraju da su isti izdali srpski narod samim tim što Republiku Srpsku i narod iz Republike Srpske smatraju genocidnim, te su mišljenja da takva lica nemaju šta da traže u Republici Srpskoj. Prema operativnim saznanjima, ovakve grupe, ukoliko dođe do okupljanja studenata, organizovano će doći da iskažu svoje nezadovoljstvo, a samim tim za očekivati je da dođe do ometanja skupa kao i mogućeg fizičkog napada na organizatore i učesnike kako od strane organizovanih navijački i drugih grupa, tako i od strane pojedinaca i građana, te bi moglo doći do narušavanja Javnog reda i mira u većem obimu”, navedeno je u rješenju koje zabranjuje javni događaj, a koje potpisuje načelnik Policijske uprave Đurica Vukelić.
Ovaj scenario jako podsjeća na događaje iz marta 2023. godine, kada je policija zabranila diskusiju i prikazivanje filma, u zatvorenom prostoru nevladine organizacije koja se zalaže za veća prava LGBTIQ zajednice. Kao što su se sada studentima iz Srbije usprotivili studenti iz Republike Srpske, tada je desetak desničarskih nevladinih organizacija poslalo otvoreno pismo tadašnjem predsjedniku Republike Sprske Miloradu Dodiku i gradonačelniku Banjaluke Drašku Stanivukoviću, tražeći sprečavanje ovog događaja, koji se već godinama redovno i bez incidenata održavao u Banjaluci.
Policija je zabranila događaj istog dana kada je on trebalo da se održi, pravdajući svoju odluku time da ne mogu da garantuju bezbjednost maloj grupi ljudi koja bi se okupila na tom događaju. Nekoliko sati kasnije, grupa huligana je na ulici napala i fizički povrijedila grupu do desetak LGBT aktivista, većinom žena.
Zbog okolnosti koje su dovele do fizičkog napada i diskriminacije LGBTIQ osoba, sudija Osnovnog suda u Banjaluci, Dejana Tepić, osudila je Milorada Dodika u martu 2026. godine, po tužbi Sarajevskog otvorenog centra, nevladine organizacije koja se zalaže za unapređenje prava LGBTIQ osoba. Sudija je tada istakla da rizik od napada ne smije biti povod da se neki događaj zabrani.
“Bezbjednosni razlozi ne mogu predstavljati osnov za diskriminatorno postupanje prema žrtvi, već eventualno obavezu države da osigura adekvatnu zaštitu skupa”, navedeno je u presudi sudije Tepić.